Geloofswereld en cultusplaatsen in de ijzertijd
Lezing door Roosje De Leeuwe om 19:30 uur in De Open Hof aan de Sleutelbloemstraat 1 te Assen.
DPV lezingen zijn vrij toegankelijk voor leden en niet-leden, opgave vooraf is niet nodig.
Archeologen kunnen de geloofswereld van de ijzertijd alleen reconstrueren aan de hand van materiële resten, zoals voorwerpen, structuren en sporen van menselijke handelingen. Omdat mensen uit die tijd geen geschreven bronnen hebben nagelaten, is ons beeld gebaseerd op archeologische vondsten en beschrijvingen van latere Romeinse auteurs. Daardoor weten we weinig zeker over hun goden, verhalen en rituelen.
Tegenwoordig zien we rituelen vaak als bijzondere religieuze handelingen, maar voor mensen in de ijzertijd maakten ze waarschijnlijk gewoon deel uit van het dagelijks leven. Het onderscheid tussen het heilige en het alledaagse, dat voor ons vanzelfsprekend lijkt, bestond waarschijnlijk niet. Spirituele handelingen waren verweven met het gewone leven en de sociale omgeving.
In de Lage Landen zijn regelmatig rechthoekige structuren uit de ijzertijd gevonden die vaak als cultusplaatsen zijn geïnterpreteerd, waar ‘rituele’ deposities plaatsvinden. Nieuw onderzoek laat echter zien dat deze structuren sterk verschillen van vergelijkbare vindplaatsen in Frankrijk. Ze lijken meestal maar kort gebruikt te zijn en bevatten niet de sporen die je bij een cultusplaats zou verwachten. De vondsten passen beter bij een andere uitleg: mogelijk speelden deze plekken een rol bij de verering en herinnering van, en communicatie met, voorouders. Deze lezing verkent die interpretatie en laat zien dat deze structuren waarschijnlijk een aparte sociaal-culturele functie hadden binnen het landschap en de samenleving van de ijzertijd.
dr. ing. R. (Roosje) de Leeuwe
Archeologe
Een reconstructie van de rechthoekige structuur en het grafveld van Lomm-Hoogwatergeul
(AI ChatGPT gegenereerd op basis van de reconstructietekening)
